Türkiye’nin Yaş Meyve ve Sebze Üretimi
Türkiye; coğrafi konumu, üretime uygun verimli ve geniş tarım alanları, değişik bölgelerin ekolojik farklılıkları sayesinde meyve ve sebzelerin iyi koşullarda ve kaliteli olarak yetişebildiği nadir ülkelerden biridir. Ülkemizde yılda yaklaşık 43 milyon ton taze meyve sebze üretilmektedir.
Türkiye’nin Yaş Meyve Üretimi
Dünyada yetiştiriciliği yapılan 140 adet bağ-bahçe türünün 80’den fazlası ülkemizde yetiştirilmektedir. 2003 yılı itibariyle yaklaşık 13 milyon ton meyve üretimimiz içinde üzümsü meyveler % 35 ile en önemli paya sahiptir. Üzüm, bu grubun ticari önemi en fazla olan meyvesidir. İncir ise üzümsü meyveler grubunun gerek üretim gerekse ihracat açısından ikinci önemli ürünüdür. Yumuşak çekirdekli meyveler, taze meyve üretimimizin % 23'ünü oluştururken elma bu grubun en önemli meyvesidir. Turunçgil meyveleri, taze meyve üretiminden % 19 pay almaktadır. Taş çekirdekli meyve grubunun meyve üretimimiz içindeki payı ise % 19 olup, kiraz, kayısı, erik ve şeftali bu grubu temsil eden meyveler olarak dikkat çekmektedir. Dünya üretiminde birinci sırada yer aldığımız kiraz, en çok ihracatını gerçekleştirdiğimiz meyve durumundadır.
Muz, üzüm, portakal, elma, mandarin, armut, şeftali, nektarin, limon ve erik dünyada en fazla üretilen meyvelerdir. Dünya toplam üzüm üretiminin % 5,4’ü, portakal üretiminin % 2’si, elma üretiminin % 3,7'si, mandarin üretiminin % 2,5’i, armut üretiminin % 1,8’i, şeftali üretiminin % 2,4’ü, limon üretiminin % 4,3’ü, erik üretiminin % 2,1’i ülkemiz tarafından karşılanmaktadır. Türkiye; incir, kayısı, kiraz ve ayva üretiminde dünyada birinci sırada yer almaktadır.
Üzüm üretimimiz İzmir, Manisa ve Denizli illerinde yoğunlaşmaktadır. İncir üretimi Ege Bölgesi’nde yoğunlaşmasına karşılık, üretimin % 90’ının ihraç edildiği “Bursa Siyahı” Bursa çevresinde yetiştirilmektedir. Son yıllarda Doğu Karadeniz Bölgesi’nde kivi yetiştiriciliğinde önemli ilerlemeler sağlanmıştır. Kiraz üretimimiz Afyonkarahisar, Kocaeli, Manisa, İzmir Isparta ve Amasya’da yoğunlaşmaktadır. Şeftali üretiminin en fazla yapıldığı il Bursa’dır. Malatya ili, Türkiye kayısı üretiminin % 52’sini gerçekleştirmektedir.
Türkiye’de yetiştirilen yaş meyve türlerini şöyle sıralayabiliriz.
a) Yumuşak Çekirdekli Meyveler
- Armut
- Ayva
- Elma
- Muşmula
- Yenidünya
b) Sert Çekirdekli Meyveler
- Erik
- Kayısı
- Kızılcık
- İğde
- Kiraz
- Şeftali
- Vişne
- Zerdali
c) Üzümsü Meyveler
- Nar
- Dut
- İncir
- Muz
- Üzüm
- Çilek
|